artykul
Polak we Francji
Ludwik Mańczak, 20.05.06
Reportaż ze spotkania autorskiego z Krzysztofem Jeżewskim, poetą i tłumaczem, na stałe mieszkającym we Francji.

Krzysztof Jeżewski to poeta i wybitny tłumacz, scenarzysta, koneser muzyki, osoba niezwykle aktywna w środowisku literackim Paryża. To właśnie on w środowe (17.05 br.) przedpołudnie był gościem Miejskiej Biblioteki Publicznej w Nowej Soli.

- Literatura bez przekładu uległaby stagnacji. Rola tłumaczy jest więc ogromna, ponieważ wzbogacają oni literaturę danego kraju - zaznaczył na początku spotkania Czesław Sobkowiak, lubuski literat. Jeżewski przełożył na francuski wiersze Sobkowiaka i stąd zawiązała się ich znajomość, żeby nie powiedzieć - przyjaźń.
- Mam dwóch ulubionych poetów, dwóch Kamilów - Norwida i Baczyńskiego. Ten drugi zresztą otrzymał imię na cześć Norwida - powiedział Krzysztof Jeżewski.

Jego dziadek z wykształcenia był botanikiem, a z zamiłowania historykiem kultury. Napisał obszerną kronikę biograficzną Norwida, jednakże rękopis ów uległ spaleniu i w konsekwencji nie został wydany. Miłością do poezji polskiej zaraził swego wnuka. Ten podjął studia romanistyczne i już w czasie ich trwania zaczął tłumaczyć, początkowo z francuskiego na polski. Wyjechał do Francji pod koniec lat 60-tych, żeby wprowadzić porządek do tłumaczeń literatury polskiej, którą zresztą wydawało się wówczas w niewielkich ilościach.
Pomógł mu Konstanty Jeleński - publicysta związany z paryskim emigracyjnym miesięcznikiem "Kultura", nieoficjalny ambasador polskiej kultury w Europie, który zapoznał Jeżewskiego z poetami francuskimi. Wcześniej Jeleński rozpropagował twórczość Miłosza i Gombrowicza. Ten ostatni mówił: "Wszystkie wydania moich dzieł w obcych językach powinny być opatrzone pieczątką 'dzięki Jeleńskiemu'". Norwid przez dłuższy czas był niedocenianym poetą, jego utwory dla wielu były niezrozumiałe. Różnice pomiędzy twórczością Norwida i Baczyńskiego są zasadnicze.
- Twórczość Norwida jest bardzo intelektualna, sucha, natomiast poezja Baczyńskiego jest unikalna, intensywna, "pisana krwią", urodę języka można porównać do piękna muzyki Chopina -
zauważył K.Jeżewski

Tłumaczy nie tylko poezję, ale również prozę. Ma na swoim koncie ponad 30 przełożonych książek, w tym pięć pozycji Gombrowicza. Wydał także kilka tomików poezji własnej.
Jest autorem hipotezy, że na twórczość Norwida znaczny wpływ miała myśl starożytnych Chin. Zaczął zgłębiać tę kwestię w sposób bardziej naukowy. Swoją hipotezę bardzo dobrze udokumentował, dzięki czemu zyskał pozytywne opinie literaturoznawców. Czesław Miłosz powiedział kiedyś, że Francja to Chiny Europy. Wypada zgodzić się z tym stwierdzeniem, w końcu Francja przez wieki miała i wciąż ma spory wkład w rozwój europejskiej (i nie tylko) kultury i sztuki.

Jak wygląda życie literackie w tym kraju? Domeną Francuzów jest przede wszystkim proza, ale i poezja ma rzesze zwolenników, o czym niewątpliwie świadczy ogromna liczba pism poetyckich (ok.100) i kilkudziesięciu wydawców poezji.
Jeśli chodzi o literaturę polską, najwięcej wydaje się książek Lema, sporo jest także dzieł Witkacego, a Gombrowicza chętnie czyta kilka pokoleń Francuzów. Ukazują się utwory Zagajewskiego, Herberta, Miłosza. Nie są to wprawdzie wysokie nakłady, ale ważne, że autorzy ci są obecni na rynku francuskim.
Jeżewski przetłumaczył zbiór poezji Szymborskiej w 1995r. Wówczas żadne z wielkich francuskich wydawnictw nie było zainteresowane wydaniem poezji Polki. Kiedy w roku następnym Szymborska otrzymała Nagrodę Nobla, momentalnie wzrosło zainteresowanie jej twórczością zarówno wśród wydawców, jak i czytelników.
Obecnie rocznie wychodzi we Francji kilkadziesiąt polskich książek, co jest bardzo dobrym wynikiem, zważywszy na fakt, że w latach 60-tych ukazywało się nie więcej niż 2-3 pozycje.
Spotkanie trwało blisko 2 godziny i było jednym z ciekawszych wydarzeń kulturalnych, jakie w ostatnim czasie odbyły się w Nowej Soli.

Strony: 1
Wasze opinie
Nikt jeszcze nie dodał tu swojego komentarza. Bądź pierwszy !

Zobacz wszystkie komentarze do tego artykułu


Pseudonim
Wpisz tekst z obrazka:

Tytuł
Treść


Nie masz jeszcze konta? Załóż je!

nick
 
haslo   
nowe konto     

Wyszukiwarka Top 10 Artykuly
 
© 2005-2011 Papierowe Myśli Design&engine Mateusz Płatos