Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/papierowemysli.pl/public_html/engine/class_connect.php5 on line 12
Jane Austen: Kobieta z angielskim piórem

Index autorów > Przeczytaj o autorze

    biografia

Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/papierowemysli.pl/public_html/engine/class_connect.php5 on line 12

Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/papierowemysli.pl/public_html/engine/class_connect.php5 on line 12

Jane Austen


   Kobieta z angielskim piórem


Ocena użytkowników (Głosów: 2)

10 / 10

Twoja ocena to
 /10 




Który z pisarzy doczekał się tarota z wizerunkami inspirowanymi jego twórczością? Lovecraft ma takiego. A która z pisarek? Nie wiecie? Powiem Wam – Jane Austen.

 



Spójrzmy oczami Wirginii Woolf na okres poprzedzający czasy, które przyniosły Anglii i światu twórczość Jane Austen. „Z końcem XVIII wieku setki kobiet zdobywały pieniądze na osobiste wydatki i pomagały utrzymać rodziny tłumacząc książki bądź płodząc szmirowate powieści, których obecnie nie wymienia się nawet w podręcznikach literatury angielskiej, ale które można odszukać w wystawianych na Charing Cross Road skrzynkach z książkami po 4 pensy. Niebywała umysłowa aktywność, jaką objawiły kobiet pod koniec XVIII wieku – ich zebrania i dyskusje, eseje o Szekspirze i przekłady klasyków – wynikała z prostego i prozaicznego faktu, że zaczęły zarabiać piórem. Zapłata nobilituje to, co nie znajduje uznania, kiedy jest robione za darmo. O >>sawantkach czerniących papier<< nadal wyrażano się z przekąsem, nikt nie mógł jednak zaprzeczyć, że ich praca przynosi pieniądze. […] [U schyłku XVIII w] przeciętna kobieta z klasy średniej zaczęła trudnić się pisaniem. […] Bez tych poprzedniczek Jane Austen, siostry Bronte i George Eliot nie napisałyby tego, co napisały […].”*

Wszystkim, którzy nie mieli jeszcze okazji zapoznać się z wyśmienitym esejem na temat „kobiet i literatury”, pióra jednaj z najbardziej znanych i wybitnych pisarek brytyjskich – gorąco polecam tę lekturę. Spojrzenie Virginii Woolf jest tak świeże, tak inne, naprowadza nas na trop zupełnie unikatowego i nowatorskiego doświadczenia czytelniczego. Subtelny i cięty dowcip dodają odrobinę pikanterii, czyniąc całość jeszcze bardziej wciągającą. Jednak miało być o Jane Austen, a nie o Virginii Woolf, wróćmy więc na właściwe tory.

Jane Austen przychodzi na świat w trzeciej ćwierci XVIII w, a dokładnie 16 grudnia 1775r., w parafii Steventon, gdzie jej ojciec, George Austen, był pastorem. Osnuty wokół biografii pisarski motyw nieco naiwnej córki niezamożnego duchownego, którą rodzina wysyła w „szeroki świat” powraca na kartach powieści Jane Austen wielokrotnie, korzysta z niego również Henry James w Kleszczach lęku . Ograniczenia finansowe narzucają autorce Dumy i uprzedzenia specyficzne warunki bytowania; jak wspomina jej siostrzeniec w swoich Wspomnieniach : „Zdumiewające, ze zdołała tyle dokonać, nie mając pokoju do pracy, w którym mogłaby się zamknąć i swoje książki. Musiała pisać niemal wyłącznie we wspólnej bawialni, w której nieustannie coś się działo. Bardzo uważała, aby poza najbliższą rodziną, nikt postronny, służba albo ktoś z gości, nie zauważył czym się zajmuje.” Zachowanie takie było przykrą konsekwencją faktu, że pisarstwo kobiece nadal otaczała aura aberracji; z zaskoczeniem, choć bardziej na miejscu byłoby rzec – z przerażeniem usłyszałam na niedawnym spotkaniu z pisarkami (m.in. Drotkiewicz i Rottenberg) pytanie, które padło z sali, wyrastające z tego samego pnia – „Ale po co panie właściwie piszą, skoro mogą panie robi tyle innych rzeczy w życiu? Zwłaszcza młode panie?”. Łódź słynie z takich ciepłych i dostojnych przyjęć zgotowywanych nie spodziewającym się niczego Autorom, o czym wspominała niedawno na stronie ha-artu Bożena Umińska-Keff, jednak nie potrafię przyzwyczaić się do tych uroczych anachronizmów.

Gdy Jane Austen jeszcze młodym dziewczęciem była, Ignacy Krasicki w swoich Uwagach pisał o konieczności rozbijania „zaskorupiałej szlachetczyzny”. Określenie to oraz idąca za nim potrzeba zmian, odbija się przykrą czkawką w chwilach, jak te wspomniane wyżej. Wróćmy znowu poprzez Virginię do Jane. „[…] całe dostępne dziewiętnastowiecznej kobiecie przygotowanie do literackiego zawodu polegało na obserwacji ludzkich charakterów. Jej wrażliwość od wieków kształtowała się pod wpływem tego, co działo się we wspólnej bawialni”. A działo się sporo, bowiem Jane miała sześciu braci i siostrę. Najstarszy z braci, James, po studiach w Oksfordzie przyjął święcenia kapłańskie i przejął parafię po ojcu. Drugi co do starszeństwa, George, urodził się upośledzony, był prawdopodobnie głuchoniemy i nie mieszkał z rodziną w Steventon. Trzeci – Edward – został zaadoptowany przez bogatych krewnych i odziedziczył po nich spory majątek; Jane przyjaźniła się z jego córką - Fanny, w młodym wieku osieroconą przez matkę. Henry był przystojny, optymistycznie nastawiony do życia, studiował w Oksfordzie, a po bankructwie zajął się, podobnie jak James, posługą kapłańską. Dwóch najmłodszych braci zdecydowało się na karierę wojskową w marynarce i ostatecznie zostało admirałami (Frank i Charles). Siostry – Jane i Cassandra Elizabeth – były ze sobą związane bardzo silną więzią; z przyczyny częstych podróży Cassandry do braci, obie kobiety wymieniały obfitą korespondencję, która do dziś stanowi istotne źródło wiedzy o życiu pisarki.

Taka galeria typów pod jednym dachem! Nic, tylko pisać! Nuty biograficzne pobrzmiewają u Jane Austen bardzo silnie, ale nie jest to wada; może dlatego niektóre jej postaci są tak żywe, a sytuacje wiarygodne (choć oczywiście obserwacja nie zastąpi talentu).

Jane Austen i jej siostrę kształcono przede wszystkim w domu, w zakresie rysunku, gry na pianoforcie i innych sztuk, które „przystoją młodej panience”. Dziewczęta ponadto przez rok uczęszczały do szkoły w Southampton (1783) oraz na pensję w Reading (1785-6). Co dość niezwykłe – Jane zachęcano do pisania, czego efektem są juvenilia z lat 1787-93 (m.in. humorystyczne opowiadania i zilustrowana przez Cassandrę historia Anglii).oraz wczesne wersje powieści Elinor i Marianne, Pierwsze wrażenia i Susan, które w wersji ostatecznej wydano wiele lat później jako Rozważna i romantyczna, Duma i uprzedzenie i Opactwo Northanger.

Gdy mowa o gustach literackich wiadomo, że Jane Austen czytała Ann Radcliffe, Samuela Richardsona i Fanny Burney oraz wiele innych powieści, zarówno klasycznych i popularnych (ciekawa debata o literaturze rozpisana jest na całe Opactwo Northanger ). Utwory Austen chwalił m.in. Walter Scott.

Kolejny rozdział życia pisarki upływa w malowniczych okolicznościach turystycznego Bath, kurortu, do którego zjeżdżała angielska śmietanka towarzyska; ojciec Jane przeniósł się tam razem z rodziną po przejściu na emeryturę w 1800r. Sielankową atmosferę zakłóca jego śmierć pięć lat później; od katastrofy finansowej ratują rodzinę bracia Jane. Po roku gromadka z Bath, do której w międzyczasie dołączyła Martha Lloyd (szwagierka Jane), przenosi się do Southampton, by towarzyszyć żonie Franka-admirała w oczekiwaniu na dziecko.

Jane Austen nigdy nie wyszła za mąż i nie miała dzieci; o jej życiu uczuciowym wiemy niewiele, a nawet ta skąpa wiedza jest niepewna. Tym więcej wokół tematu domysłów i spekulacji. Oficjalnie mówi się o trzech relacjach; z Thomasem Lefroy’em, Irlandczykiem poznanym na balu na przełomie 1795 i 1796 r., z tajemniczym młodzieńcem z Bath oraz z Harrisem Bigg-Witherem, który oświadczył się Jane w grudniu 1802 r., został przyjęty, jednak po jednym dniu pisarka zmieniła zdanie i zerwała zaręczyny. Austen miała wtedy dwadzieścia siedem lat, co jak na ówczesne standardy matrymonialne było wiekiem matuzalemowym; poślubienie bogatego młodzieńca (Harris miał wtedy dwadzieścia jeden lat) było korzystną okazją, jednak kawaler nie odznaczał się ani przymiotami intelektu, ani pociągającą urodą; koniec końców Jane odrzuciła podszepty chłodnych kalkulacji i w pośpiechu opuściła majątek niedoszłego męża.

Z Southampton rodzina przenosi się w 1809 r., po sugestiach Edwarda, do Chawton Cottage. Powrót w rodzinne strony podziałał na Jane stymulująco – wprowadza poprawki do Rozważnej i romantycznej , która w 1811 r. zostaje przyjęta do druku i wydana, jednak – jak wszystkie książki Austen wydane za życia Autorki – nie pod jej nazwiskiem, a jako powieść „pewnej damy”. Recenzje są pochlebne, Jane zarabia na publikacji sto czterdzieści funtów; zachęcona w ten sposób wysyła do wydawcy Dumę i uprzedzenie , która ukazała się w 1813 r. Następną powieścią jest Mansfield Park wydana w 1814 r., dalej – Emma , 1815 r. i Perswazje , ukończone w 1817 r. W tym roku Jane Austen po raz ostatni zmienia adres, udając się za poradą lekarza do Winchesteru. Nie udaje się trafnie zdiagnozować i zwalczyć choroby, która odpowiada za złe samopoczucie pisarki; umiera ona 18 lipca 1817 r. i zostaje pochowana w katedrze Winchesterskiej. Perswazje oraz Opactwo Northanger oddaje do druku brat Jane – Henry. Są to pierwsze teksty, które ukazują się pod jej nazwiskiem.

* Wszystkie cytaty z lub za: V. Woolf, Własny pokój, [w:] Własny pokój. Trzy gwinee., Sic!, Warszawa, 2002.



Dodał(a): Maria Nowakowska

Zobacz komentarze dotyczące tego autora [
Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/papierowemysli.pl/public_html/engine/class_connect.php5 on line 12
0]

    bibliografia

Powieści
Sense and Sensibility (Rozważna i romantyczna) - 1811
Pride and Prejudice (Duma i uprzedzenie) - 1813
Mansfield Park - 1814
Emma - 1815
Northanger Abbey (Opactwo Northanger) - 1817, wydanie pośmiertne
Persuasion (Perswazje) - 1817, wydanie pośmiertne


Utwory krótsze
Lady Susan – wczesna (napisana prawdopodobnie ok. 1795 r.) powieść epistolarna, niewydana za życia autorki.
The Watsons (Watsonowie) – niedokończona powieść zaczęta prawdopodobnie ok. 1803 roku. Praca nad książką została przerwana prawdopodobnie ze względu na śmierć ojca Jane Austen w 1805 roku.
Sanditon - pracę nad tą powieścią przerwała śmierć autorki.


Juvenilia
The Three Sisters
Love and Freindship
The History of England
Catharine, or the Bower
The Beautifull Cassandra








nick
 
haslo   
nowe konto     

Wyszukiwarka Top 20 Autorzy
 
ˆ 2005-2015 Papierowe Myśli Design&engine Mateusz Płatos