Niewykluczone, że gdyby Kipling przyszedł na świat w Polsce, nazywałby się Morskie Oko Kipling albo Mamry Kipling. Jego oryginalne imię, Rudyard, wzięło się bowiem od nazwy angielskiego jeziora, nad którym jego rodzice spędzali upojne chwile, zachwyceni pięknem otaczającej ich przyrody.
Ich latorośl powitała świat 30 grudnia 1865 roku w anglo-indyjskim Bombaju. O jego matce, Alice MacDonald, wicekról Indii powiedział kiedyś, że „Nuda i pani Kipling nie mogą przebywać w jednym pokoju”. Ojciec również zaliczał się do grona ciekawych osobowości – był rzeźbiarzem i projektantem ceramiki, a przy okazji dziekanem Szkoły Sztuk Pięknych imienia sir Jamsetji Jejeebhoyata w Bombaju, który Kipling w jednym ze swoich wierszy określa mianem „Matki Miast”. Jeśli chodzi o tożsamość rodziny Kiplingów nie jest ona oczywista; oni sami zwykli nazywać siebie Anglohindusami, chociaż Rudyard wiele czasu spędził w życiu na podróżach. Jednak w jego wspomnieniach widać, jak głęboki ślad odcisnęła egzotyczna kultura subkontynentu na jego wrażliwości: „W ciepłe popołudnia, przed pójściem spać, ona (portugalska ayah, czyli niania), lub meata (hinduski opiekun) opowiadali nam różne baśnie i nucili niezapomniane hinduskie piosenki, a po przebraniu posyłali nas do jadalni z zastrzeżeniem: "Mówcie teraz do taty i mamy po angielsku". Więc mówiliśmy "po angielsku", niepewnie tłumacząc miejscowe idiomy, w których myśleliśmy i śniliśmy.” Indyjski szlak urywa się w chwili, gdy Rudyard kończy sześć lat; zostaje wtedy, zgodnie ze świecką tradycją, wysłany razem z siostrą Alice do Anglii, celem edukacji pod skrzydłami małżeństwa Holloway’ów. Z tego okresu przyszły noblista ma wspomnienia iście dickensowskie; z ironią stwierdza, że okrucieństwo i zaniedbywanie, jakiego doświadczył jako dziecko, przyczyniło się do rozwoju jego literackiego talentu („ […] nauczyłem się zważać na kłamstwa, których wkrótce musiałem używać, a to, jak sądzę, jest podstawą literackiego wysiłku”). Przebłyskami słońca w życiu rodzeństwa Kiplingów były wizyty u wujostwa; koniec końców w 1877 r. matka Rudyarda i Alice wraca z Indii i zabiera ich do własnego domu.
Na początku następnego roku Rudyard podejmuje naukę w United Services College, która ma za zadanie przygotowywać chłopców do kariery w armii. Młody adept okazuje się niedostatecznie uzdolniony, by zostać stypendystą Uniwersytetu Oksfordzkiego. Rodziny nie stać na opłacenie jego studiów; ojciec pomaga znaleźć Rudyardowi pracę w gazecie "Civil & Military Gazette", która ukazywała się w Lahaur, obecnie na terenie Pakistanu. W 1886 r. młodzieniec publikuje swój pierwszy tom wierszy pt. Departmental Ditties; razem ze zmianą wydawcy wspomnianej gazety, Kipling dostał propozycje pisania opowiadań; wreszcie mógł choć w pewnym stopniu zaspokoić swój głód pisania. Książką zbierającą jego owoce były Gawędy spod Himalajów (Kalkuta, 1888). Rok wcześniej Kipling zostaje przeniesiony do redakcji większej gazety – „The Pioneer” – która ukazywała się w Allahabadzie. Rok 1888 r. to jednak nie tylko Gawędy…, ale i sześć innych zbiorów opowiadań. Do tego warto wspomnieć o jego działalności reporterskiej, którą wykonywał pod auspicjami „The Pioneer” – ich wybór ukazał się w trzech tomach (w tym w tłumaczonym na polski Od morza do morza).
Po kłótni w redakcji „The Pioneer” Kipling rusza na podbój świata – nie tylko literackiego. Odwiedza Singapur, Hong Kong, Japonię (stąd Listy z Japonii, które ukazały się po polsku) i Kanadę, przejeżdża wzdłuż i wszerz całe Stany Zjednoczone, następnie przeprawia się przez Atlantyk, by osiąść na kilka lat w Anglii. Podczas nich zadebiutował jako pisarz w Londynie, wydał powieść Światło, które zgasło (opowiadającą o ślepnącym malarzu), przeżył załamanie nerwowe; lekarze radzą mu, by znowu wyprawił się w podróż. Tym razem Rudyard wybiera kierunek na południe, wyznaczając trasę przez Afrykę Południową, Australię i Nową Zelandię do Indii. W międzyczasie oświadcza się telegraficznie siostrze swojego zmarłego przyjaciela, Wolcotta Balestiera, Caroline i zostaje przyjęty. Warto odnotować, że pannę młodą do ołtarza prowadził Henry James, podczas gdy wokół szalała katastrofalna w skutkach epidemia grypy. Nie obyło się oczywiście bez podróży poślubnej – para odwiedziła Stany Zjednoczone i Japonię, gdzie dowiedzieli się, że ich bank zbankrutował. Nie przejęli się tym faktem i wrócili do Stanów, już w trójkę, na farmę Bliss Cottage pod Brattleboro. To tam na świat przyszła Josephine i pierwsze części Księgi Dżungli. Odosobnienie i „rozsądne, czyste życie” wywarły na Kiplinga świetny wpływ, podobnie jak korespondencja prowadzona z młodymi czytelnikami Księgi Dżungli. Mieszkając w Brattleboro wydaje on jeszcze m.in. zbiór opowiadań The Day's Work, powieść Kapitanowie zuchy i kilka tomów wierszy (The Seven Seas, Barrack-Room Ballads). W 1896 r. na świat przychodzi druga córka pisarza – Elsie. Wkrótce, ze względu na polityczne napięcia związane z Gujaną Brytyjską oraz awanturę wywołaną przez pijanego szwagra, Rudyard stwierdził, że czas po raz kolejny ruszyć w drogę.
Jej celem była Anglia, a konkretnie wybrzeże w okolicach Devon. Kipling jest już uznanym pisarzem; w jego twórczości rozpoczyna się nowy, kontrowersyjny okres, w którym Rudyard nie stroni od zajmowania się polityką. Pisze Recessional (Hymn skruchy, 1897) i The White Man's Burden (Brzemię Białego Człowieka, 1899), które dla jednych są wiernopoddańczą pochwałą imperialnych, mocarstwowych ambicji Korony, nie uciekającą od stwierdzeń cynicznych i rasistowskich, dla drugich – ironicznym portretem kolosa na glinianych nogach. Jednak następne jego utwory, m.in. cykl wierszy wspierający militarny udział Brytyjczyków w wojnach burski, wskazywałyby na słuszność pierwszej z powyższych interpretacji. Z drugiej strony Kiplingowi wielokrotnie proponowano tytuł szlachecki oraz „posadę” nadwornego poety; na żadne z tych wyróżnień się nie zdecydował. By dokończyć kontrowersji: aż do lat 30-tych wydania swoich książek sygnował swastyką, nie był jednak bynajmniej zwolennikiem nazizmu; czerpał z tradycji hinduskiej, w której swastyka jest znakiem słońca i pomyślności. Zdecydował się na jej usunięcie ze swoich książek, zanim jeszcze ruch narodowosocjalistyczny w Niemczech doszedł do władzy; co więcej, 6 maja 1935 r. wystąpił z odczytem na temat zagrożenia, jakie stanowi ruch nazistowski dla Europy.
Równolegle w tyrtejskimi lirykami Kipling tworzy Takie sobie bajeczki oraz powieść Kim (1901 r.); obie pozycje weszły do kanonu literatury dziecięcej. Niewykluczone, że miało to związek z pojawieniem się w 1897 r. na świecie jego jedynego syna, Johna. W 1899 r. zapalenie płuc zabiera Josephine. W 1907 r. Kipling zostaje najmłodszym (aż do tej pory) laureatem literackiej Nagrody Nobla; jest równocześnie pierwszym Anglikiem, który odbiera to wyróżnienie. W laudacji uzasadnia się werdykt następującymi słowy: "W uznaniu dla przenikliwości, oryginalnej wyobraźni, męskich idei i niezwykłego talentu narratorskiego, które charakteryzują twórczość tego światowej sławy autora". Razem z nagrodą pojawiają się tytuły doktora honoris causa przyznane przez Oxford, Cambridge, Edynburg i Paryż.
Jego następne dwa utwory mają charakter prozy przeplatanej wierszami; są to Puk z Pukowej Górki (1906) i Rewards and Fairies (1910) z utworem If—, który zachęca do samokontroli i stoicyzmu. W sondażu BBC z 1995 r. If – zostało uznane za ulubiony wierszy Brytyjczyków. I Wojna Światowa zebrała swoje żniwo w rodzinie Kiplingów; śmierć poniósł syn pisarza, który został – pomimo znacznej krótkowzroczności – na życzenie ojca wcielony do Gwardii Irlandzkiej. Pisarz skomentował to wydarzenie dwuwierszem, w którym zawarł trapiące go poczucie winy: „Jeśli spytają, czemu śmierć już włada nami,/ Odpowiedz: Bo ojcowie ich byli kłamcami". Nie jest to jednak jedyna jego praca związana z I Wojną; w późniejszych latach napisał dwutomową historię Gwardii Irlandzkiej, dołączył również do organizacji dbającej o miejsca pochówku brytyjskich żołnierzy. Jego z opowiadań Kiplinga, Ogrodnik, przedstawia wizyty rodzin na cmentarzach wojennych. Ostatnim ogniwem poza-literackiej kariery pisarza było objęcie stanowiska rektora Uniwersytetu St. Andrews w Szkocji, które piastował do 1925 r. Rudyard pisał aż do śmierci, jednak jego późne utwory nie spotkały się z takim entuzjazmem, jak te powstałe na przełomie XIX i XX wieku.
Noblista umiera 18 stycznia 1936 r. na skutek perforacji wrzodu dwunastnicy. Jego prochy spoczywają w opactwie westministerskim, w części „przeznaczonej” dla literatów – Zakątku Poetów.
Pierwsze wydanie Księgi Dżungli; projekt okładki - ojciec autora.
