Fiodor Dostojewski urodził się w 1821 roku w Moskwie. Jego ojciec był lekarzem, matka córką moskiewskiego kupca. Dostojewski posiadał starszego brata i jeszcze piątkę młodszego rodzeństwa - trzy siostry i dwóch braci.
W dzieciństwie bardzo lubił czytać i chodzić do teatru. Zaczytywał się w Piśmie Świętym, literaturze rosyjskiej i obcej. Szczególne wrażenie wywarła na nim sztuka "Zbójcy" Fryderyka Schillera. W 1838 roku ojciec wysłał Fiodora do szkoły wojskowej, którą ukończył w stopniu podporucznika w 1843roku. W latach 1841-42 podjął pierwsze próby literackie, by w 1845 napisać opowiadanie/powieść "Biedni ludzie". W kręgach literackich stało się ono wydarzeniem, a Dostojewskiego okrzyknięto nowym Gogolem. Od tej chwili stał się zawodowym literatem.
W tych czasach poznał Michała Pietraszewskiego, socjalistę utopijnego, który urządzał w swoim domu dyskusje o naprawie świata z udziałem podobnie jak on myślących idealistów. W kwietniu 1849 uczestników tych spotkań aresztowano pod zarzutem przygotowań do obalenia ustroju państwowego, a następnie skazano na śmierć. Car Mikołaj I zainscenizował wykonanie wyroku i w ostatniej chwili, już po złożeniu się do strzału przez pluton ezekucyjny, zamienił skazanym karę śmierci na syberyjską katorgę. O tym wydarzeniu, o bliskości śmierci, pisze Dostojewski w "Idiocie".
Po odpracowaniu czterech lat przymusowych robót, poznał Aleksandra Isajewa i jego żonę, Marię. Aleksander był nałogowym alkoholikiem, niezdolnym do jakiejkolwiek pracy, ona - młoda, pochodząca z dobrego domu, wykształcona, była osobą ciężko chorą na gruźlicę.
Była to pierwsza silniejsza wieź pisarza z kobietą. Po śmierci Aleksandra, ożenił się z nią i przeżyli razem osiem lat. Marię i Alkesandra Isajew przedstawił Dostojewski w "Zbrodni i karze" jako Marmieładowów.
Maria zmarła w roku 1864r., a Dostojewski mimo kilku prób, nie potrafił sobie ułożyć życia osobistego, jego związki uczuciowe kończyły się klapą.
Zrezygnowany wziął się do pracy, potrzebował pieniędzy i kończył "Zbrodnię i karę".
Pod koniec września 1866r. przypomniał sobie nagle, że z pewnym wydawcą podpisał umowę na 10-arkuszowe opowiadanie, które miał dostarczyć do 1 listopada 1866r., co przypieczętował pobraniem zaliczek. W przypadku niewywiązania się z tego zobowiązania w terminie, tracił prawa autorskie do napisanych przez siebie dotychczas utworów, które przejmował wydawca. Dostojewski był zrozpaczony, niemożliwe było bowiem napisanie tak dużego opowiadania w miesiąc. Przyjaciele jego zaproponowali, że każdy z nich napisze część, a Dosojewski połączy je w całość. Na takie rozwiązanie pisarz nie chciał się zgodzić. Zgodził się natomiast na pomoc stenografa. Anna Snitkin, jedna z najzdolniejszych uczennic petersburksich kursów stenogarficznych, stawiła się w mieszkaniu Dostojewskiego. Pisarz dyktował jej tekst, następnie zgłaszał poprawki. W ten sposób w niespełna miesiąc powstał "Gracz", pierwszy na świecie utwór podyktowany stenografistce.
8 listopada 1866 roku uznać należy za najszczęśliwszy dzień w życiu Dostojewskiego, wówczas to bowiem oświadczył się swojej stenografistce i został przyjęty.
Ich ślub odbył się w lutym 1867r. Przeżyli wspólnie 14 lat. W tym czasie Fiodor stworzył, dyktując żonie, wszystkie swoje najważniejsze utwory, uznane za arcydzieła literatury światowej: Idiotę, Biesy oraz Braci Karamazow.
Zmarł w 1881r.
|
