„Głowa wroga” to pisarski debiut Augustyna Barana - dobrego znajomego Andrzeja Stasiuka, który tak jak i on, pochodzi z dalekiej Galicji. We wstępie recenzowanego tomiku, Stasiuk z zachwytem określa twórczość Barana jako „dziwne, mistyczne pisarstwo, w którym dusza, zamiast dążyć do siódmego nieba, przebija siedem warstw skóry”.

Po przeczytaniu niniejszej, swoistej dla Stasiuka laurki, czytelnik może oczekiwać kolejnej porcji plastycznych opowiadań charakterystycznych dla twórczości autora „Dukli” i „Opowieści galicyjskich”. Tymczasem pisarstwo Barana stanowi swoiste przeciwieństwo, czy też może „krzywe zwierciadło” realizmu magicznego Stasiuka. Zamiast nostalgicznych opisów otrzymujemy ironię, sarkazm oraz podszytą rubasznością wulgarność.

Akcja opowiadań rozgrywa się zaraz po II wojnie światowej, na jednej z galicyjskich wsi. Wszystkie opowiadania spojone zostały osobą młodego narratora, który zafascynowany jest przede wszystkim seksualną stroną zbliżającej się dorosłości. Fascynacja ta naznaczona została solidną porcją wulgarności oraz swoistej przaśności, którą obserwujemy zarówno w miniaturowych makabreskach pokroju utworu tytułowego, jak i w rozdziałach, opisujących ludowe wierzenia, mity i zabobony, czy też codzienne zmagania z rzeczywistością ponurego stalinizmu.

Opowiadania czyta się łatwo i przyjemnie. Lekkość pióra Barana sprawia, że tomik „połykamy” niemal przy jednym podejściu; sprzyja temu także spora dawka humoru i pewnej narracyjnej przewrotności opartej na zestawianiu językowych kontrastów. Niestety rażą wspomniane wcześniej wulgaryzmy: po przeczytaniu książki nie kojarzy mi się ona ze światem dalekiej Galicji, lecz z nachalnie powtarzanymi „chujami” oraz „pizdami”.

Niemniej jednak warto zmierzyć się z galicyjskim przeciwieństwem Stasiuka, chociażby po to, aby przekonać się, że jego rekomendacje nie sprowadzają się jedynie do ckliwych pochwał kolejnych epigonów i naśladowców. Baran sprowadza stasiukową magiczność do parteru, na którym wala się błoto, odchody i resztki zepsutego jedzenia. Jak wygląda to w praktyce – przekonacie się po przeczytaniu „Głowy wroga”.