Index autorów > Przeczytaj o autorze

    biografia

Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/papierowemysli.pl/public_html/engine/class_connect.php5 on line 12

Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/papierowemysli.pl/public_html/engine/class_connect.php5 on line 12

Herta Muller


   Solistka oporu


Ocena użytkowników (Głosów: 1)

10 / 10

Twoja ocena to
 /10 




Jej biografia i twórczość nie należą do łatwych, ani pod względem tematyki, ani środków wyrazu. Gdy jednak zapytana w wywiadzie co robi poza pisaniem odpowiada: "Poza tym? Żyję. Bo pięknie jest żyć. Bez względu na to, czy życie jest piękne, czy nie."^ budzi we mnie żywą sympatię i - tak po prostu - zaufanie. Świadomość, że mimo traumy, którą przeżyła i opowiada, Herta Muller nie straciła smaku życia, napawa mnie radością i prostym wzruszeniem.

Paradoksalnie Herta Muller nie lubi pisać. Po skończeniu książki robi sobie przerwę na minimum dwa lata. Uważa, że pisanie jest przeciwieństwem życia; wyrasta z miejsc, które zostały najbardziej zranione.

Koncentruje się przede wszystkim na kondycji człowieka w systemie, czy to komunistycznej dyktatury czy kapitalistycznej gospodarki. Przypomina jak głęboki jest związek pomiędzy sferą prywatną a publiczną. Kluczowe aspekty człowieczeństwa - ciało, emocje, związki - są na stałe uwikłane politycznie, funkcjonują w relacji z obowiązującą władzą.

Pisze zarówno o Rumunii pod rządami Ceauşescu i o współczesnej Europie, zwłaszcza zaś o Niemczech. Jest wytrawną obserwatorką zmian zachodzących w otaczających ją świecie, tak samo wyczuloną na uliczne swary rumuńskich robotników i przemówienia w dekoracjach berlińskiej metropolii.

Oprócz powieści, wierszy i eseistyki, Herta Muller tworzy również kolaże (podobnie jak Wisława Szymborska - może jest to hobby Noblistek? Warto się przekonać. ;); układa je z różnych zdjęć i z słów wyciętych z gazet, często zrymowanych, ponieważ rymy "wprowadzają zamęt, ale i dyscyplinują".

Urodzona 17 sierpnia 1953r. w niemiecko-rumuńskiej wiosce Niţchidorf, w wieloetnicznym Banacie (w przybliżeniu - Transylwania), w położonej wśród Karpat zachodniej części Rumunii. Ponieważ urodziła się w rodzinie należącej do mniejszości niemieckiej, jako córka rolników ze Szwabii, jej pierwszym językiem jest niemiecki; rumuńskim nauczyła się posługiwać dopiero w szkole.

Dziadek Herty był posiadaczem ziemskim i kupcem, co oczywiście zmieniło się po dojściu do władzy komunistów. Jej ojcem był były żołnierz Waffen-SS, który nie stronił od kieliszka ("Ojciec opowiadał o wojnie jak o największej przygodzie swego życia. Kiedy był pijany, śpiewał nazistowskie pieśni"). Matka, należąca do mniejszości niemieckiej, spędziła pięć powojennych lat w obozie pracy przymusowej w ZSRR. Nie potrafiła w emocjonalny sposób związać się z córką ("Chciałam wtedy zrozumieć, dlaczego należę właśnie do matki i ojca, skoro oni nie potrafią być moimi rodzicami.").

Herta Muller studiuje germanistykę i literaturę rumuńską w Timişoarze; w tym okresie przyłącza się do grupy literackiej Aktionsgruppe Banat. Poznaje tam swojego przyszłego męża, Richarda Wagnera ("Każdy pragnął bliskości. Wierzyliśmy, że miłość może nas ochronić. Że nagle, kochając, przestaniemy być nikim. Myślę, że wtedy miłość zastępowała wolność. Miłość w Rumunii była łapczywa"). Herta Muller wspomina, że w tamtym czasie raczej czytała książki niż je pisała; głównym zajęciem Aktionsgruppe było zgłębianie literatury niemieckiej. Nie zyskało to aprobaty władz; członkowie grupy żyli na podsłuchu i pod obserwacją, byli wielokrotnie szykanowani i przesłuchiwani. Na terytorium Rumunii osoby prywatne muszą rokrocznie rejestrować na posterunkach maszyny do pisania i tłumaczyć się z ich wykorzystania.

W 1976r. Herta Muller zostaje tłumaczką tekstów technicznych w fabryce maszyn; w wyniku odmowy współpracy z tajną, rumuńską policją komunistyczną - Securitate traci pracę w 1979r. Zostaje również przypadkowo potrącona przez ciężarówkę (jak powiedział jej przesłuchujący ją człowiek "tak, tak, zdarzają się wypadki"). Radu Tinu, oficer przydzielony jej przez Securitate, twierdzi, że nigdy nie doznała żadnego uszczerbku ze strony służb.

Dorabia jako przedszkolanka i prywatna nauczycielka niemieckiego. Mimo trudnej sytuacji materialnej udaje się jej wydać w 1982r. pierwszą powieść, Niziny . Ingerencja cenzury niszczy pierwotny zamysł autorki, która przyznaje, że rozpoznała własny utwór dopiero w wydaniu niemieckim. ("Ciągle dostawałam nowy spis tego, co trzeba usunąć. Na przykład słowo "walizka" - kojarzyło się z emigracją - zakaz. "Brzuch" - nieprzyzwoity - zakaz. Dyktatury są pruderyjne, więc zakazane było to, co cielesne.Kiedy w 1982 roku książka wreszcie się ukazała, była tak przeorana, że stała mi się obojętna").

W wieku 27 lat jest po dwóch aborcjach i niedoszłej próbie samobójczej. Pojawiają się kolejne neurozy. Od 1987 r. żyje na terytorium Niemiec (Berlin Zachodni, do dziś). Przez długi czas przystosowuje się do życia w wolnym kraju; do dzisiaj ustawianie jej do zdjęć dla prasy przypomina Noblistce o fotografiach robionych podczas przesłuchań przez Securitate. Wykłada m.in. na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie. Jest członkiem Niemieckiej Akademii Języka i Poezji. Jej książki przetłumaczono na ponad dwadzieścia języków.

^ Wszystkie cytaty podaję za artykułem Przećwiczyłam śmierć , "Duży Format", 21 czerwca 2009r.


Dodał(a): Maria Nowakowska

Zobacz komentarze dotyczące tego autora [
Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/papierowemysli.pl/public_html/engine/class_connect.php5 on line 12
0]

    bibliografia
Po polsku:
• Sercątko, przeł. Alicja Buras, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2003
• Dziś wolałabym siebie nie spotkać, przeł. Katarzyna Leszczyńska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2004
• Lis już wtedy był myśliwym, przeł. Alicja Rosenau, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2005
• Król kłania się i zabija, przeł. Katarzyna Leszczyńska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2005
• Niziny, przeł. Katarzyna Leszczyńska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2006
• Człowiek jest tylko bażantem na tym świecie, przeł. Katarzyna Leszczyńska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2006
• Głód i jedwab, przeł. Katarzyna Leszczyńska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2008

Huśtawka oddechu, [tytuł roboczy] przeł. Katarzyna Leszczyńska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2010.


Po niemiecku i angielsku (wydania amerykańskie):

• Niederungen, opowiadania, wersja ocenzurowana - Rumunia, 1982; wersja nieocenzurowana - RFN, 1984. Tłumaczenie angielskie - Nadirs, USA - 1999. • Drückender Tango ("Oppressive Tango"), opowiadania, Rumunia, 1984. • Der Mensch ist ein großer Fasan auf der Welt, RFN, 1986. Tłumaczenie angielskie: The Passport, 1989. • Barfüßiger Februar ("Barefoot February"), RFN, 1987. • The Absolute Wasteman, RFN, 1987. • Reisende auf einem Bein, RFN, 1989. Tłumaczenie angielskie: Traveling on One Leg, 1998. • Wie Wahrnehmung sich erfindet ("How Perception Invents Itself"), Niemcy, 1990. • Der Teufel sitzt im Spiegel ("The Devil is Sitting in the Mirror"), Niemcy, 1991. • Der Fuchs war damals schon der Jäger ("Even Back Then, the Fox Was the Hunter"), Niemcy, 1992. • Eine warme Kartoffel ist ein warmes Bett ("A Warm Potato Is a Warm Bed"), Niemcy, 1992. • Der Wächter nimmt seinen Kamm ("The Guard Takes His Comb"), Niemcy, 1993. • Angekommen wie nicht da ("Arrived As If Not There"), Niemcy, 1994. • Herztier, Niemcy, 1994. Tłumaczenie angielskie: The Land of Green Plums, 1996. • Hunger und Seide ("Hunger and Silk"), eseje, Niemcy, 1995. • In der Falle ("In a Trap"), Niemcy,1996. • Heute wär ich mir lieber nicht begegnet, Niemcy, 1997. Tłumaczenie angielskie: The Appointment, 2001. • Der fremde Blick oder das Leben ist ein Furz in der Laterne ("The Foreign View, or Life Is a Fart in a Lantern"), Niemcy, 1999. • Im Haarknoten wohnt eine Dame ("A Lady Lives in the Hair Knot"), zbiór wierszy, Niemcy, 2000. • Heimat ist das, was gesprochen wird ("Home Is What Is Spoken There"), Niemcy, 2001. • Der König verneigt sich und tötet ("The King Bows and Kills"), eseje, Niemcy, 2003. • Die blassen Herren mit den Mokkatassen ("The Pale Gentlemen with their Espresso Cups"), Niemcy, 2005. • Este sau nu este Ion ("Is He or Isn't He Ion"), zbiór wierszy z czasów studiów, Rumunia, 2005. • Atemschaukel, Munich, 2009. Tłumaczenie angielskie: Everything I Possess I Carry With Me, 2009.







Nagrody:

• 1981 Adam-Müller-Guttenbrunn Sponsored Prize the Temeswar Literature Circle • 1984 Aspekte Literature Prize • 1985 Rauris Literature Prize • 1985 Encouragement Prize of the Literature Award of Bremen • 1987 Ricarda-Huch Prize of Darmstadt • 1989 Marieluise-Fleißer Prize of Ingolstadt • 1989 German Language Prize, wspólnie z: Gerhardt Csejka, Helmuth Frauendorfer, Klaus Hensel, Johann Lippet, Werner Söllner, William Totok, Richard Wagner • 1990 Roswitha Medal of Knowledge of Bad Gandersheim • 1991 Kranichsteiner Literature Prize • 1993 Critical Prize for Literature • 1994 Kleist Prize • 1995 Aristeion Prize • 1995/96 City-writer of Frankfurt-Bergen-Enkheim • 1997 Literature Prize of Graz • 1998 Ida-Dehmel Literature Prize i International IMPAC Dublin Literary Award za Sercątko • 2001 Cicero Speaker Prize • 2002 Carl-Zuckmayer-Medaille of Rhineland-Palatinate • 2003 Joseph-Breitbach Prize (wspólnie z Christophem Mecklem i Haraldem Weinrichem) • 2004 Literature Prize of Konrad-Adenauer-Stiftung • 2005 Berlin Literature Prize • 2006 Würth Prize for European Literature und Walter-Hasenclever Literature Prize • 2009 Franz Werfel Human Rights Award • 2009 Nagroda Nobla • 2010 Hoffmann von Fallersleben Prize







nick
 
haslo   
nowe konto     

Wyszukiwarka Patronat Top 20 Książki Top 20 Autorzy Przyjaciele
 
ˆ 2005-2015 Papierowe Myśli Design&engine Mateusz Płatos