Index książek > Przeczytaj o książce

622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta


    info
Autor:
   Stanisław Ignacy Witkiewicz
Wydawnictwo:
   Państwowy Instytut Wydawniczy
ISBN:
   978-8306-03349-6
Rok wydania:
   2013
Liczba stron:
   540
Cena:
   49 zł
Kategoria:
   Inne

Ocena recenzenta:

10 / 10

Ocena użytkowników (Głosów: 2)

10 / 10



Twoja ocena to
 /10 

    ksiazka

Erotologia stosowana


„Wszyscy wili się w jakichś potwornie wyuzdanych ruchach, przekręcając się jedni przez drugich. (…) »To jest gimetyzm, nowa perwersja«” [s. 215-216]

 

Debiutancka powieść Stanisława Ignacego Witkiewicza – „622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta” – powstała w okolicach 1911 roku. Osiem lat później zaopatrzył ją Witkacy w przedmowę autorstwa… Genezypa Kapena (tak, bohatera „Nienasycenia”). Wydanie książki nie powiodło się, ale pisarz kolejne lata poświęcił na jej poprawianie, by na przełomie 1935 i 1936 roku ponownie oddać ją wydawcom – również bezskutecznie. I na tym poprzestał swoje starania o publikację powieści. W 1953 roku Biblioteka im. Ossolińskich kupiła rękopis „622 upadków Bunga, czyli Demonicznej kobiety” od żony autora – Jadwigi Witkiewiczowej. Sześć lat później tekstem zajęła się Anna Micińska – naówczas studentka polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego – która postanowiła swoją pracę magisterską poświęcić dwóm nieopublikowanym książkom Witkacego: „622 upadkom Bunga, czyli Demonicznej kobiecie” oraz „Jedynemu wyjściu”; promotorem pracy był Kazimierz Wyka. Po latach, w 1972 roku udało się Micińskiej doprowadzić do wydania „622 upadków Bunga, czyli Demonicznej kobiety” w Państwowym Instytucie Wydawniczym. Jednakże nawet wówczas demoniczna kobieta, a dokładnie zakwestionowany przez cenzurę dwuznaczny rysunek na stronie przedtytułowej, o mały włos nie doprowadził(a) do zniszczenia całego nakładu (25 000 + 290 egzemplarzy!). Podjęto decyzję o wydarciu strony i… książka trafiła do księgarń (ze stroną przedtytułową zachowało się tylko kilka egzemplarzy!), skąd szybko zniknęła – bestseller (sic!) Witkacego został wznowiony dwa lata później. Niesłychany sukces powieści i wprowadzenie pod koniec roku 1981 nowej ustawy o cenzurze umożliwiło Państwowemu Instytutowi Wydawniczemu przedstawienie czytelnikom dwóch dojrzalszych książek Witkacego: „Pożegnania jesieni” oraz „Nienasycenia”, znajdujących się na indeksie utworów objętych zakazem druku.

 

W 2013 roku Państwowy Instytut Wydawniczy wznowił „622 upadki Bunga, czyli Demoniczną kobietę”, zachowując otwierający książkę krytyczno-literacki szkic Anny Micińskiej oraz posłowie Janusza Deglera, który objaśnia losy wydawnicze powieści. Na końcu umieszczono słownik rozpoznanych postaci – wedle badań Micińskiej „622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta” to autobiograficzna powieść z kluczem – mimo to można swobodnie czytać utwór Witkacego bez dopasowywania pierwowzorów do literackich postaci. Tym, co wyróżnia to wydanie, są liczne ilustracje, obrazy oraz fotografie autora – łącznie blisko siedemdziesiąt. Okładkę (z obrazem Witkacego) powtórzono za drugą edycją powieści z 1974 roku.

 

„Opisać kobietę »od środka« jest nie sposób. Na tym załamują się największe tytany literatury. Kobietę »od środka« może opisać tylko kobieta. Rzecz dziwna – nigdy tego nie robi. (…) Prawdziwa kobieta nie jest zła ani dobra, jest k o b i e t ą – to wystarcza, a winni są zawsze tylko i jedynie mężczyźni.” [s. 51]

 

Bungo… nie, to akurat nie nazwa klasycznego japońskiego języka używanego do początków epoki Shōwa (1926-1989)*, ale niedoszły artysta – malarz i pisarz, pogromca serc niewieścich, bawiący się z naiwnym kobietami w perwersyjne gierki, wielokrotnie upadający, czyniący mniejsze bądź większe podłości i świństwa – zwłaszcza wobec dwóch (nie)przyjaciół: księcia Nevermore’a i barona Brummela, mężczyzn również z wielkimi aspiracjami artystycznymi, chociaż chronicznie chorymi z perwersyjnej żądzy, skutecznie uniemożliwiającej im pracę nad wiekopomnymi dziełami. I przeznaczenie chce, by Bungo właśnie poznał bliżej śpiewaczkę operową – Akne Montecalfi, „demona klasy trzeciej”, obdarzoną „bestyjkowatą dziewczynkowatością” i „dziewczynkowatą bestyjkowatością”, nienasyconego wamp(ir)a, żądnego coraz to nowych podniet seksualnych, wyuzdaną, lubieżną i zdeprawowaną kobietę – tak, tak, kobietę demoniczną.

 

„622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta”** są zapisem stopniowej degradacji psychiczno-fizycznej Bunga, który zapatrzył się zbyt długo na ponętną, drapieżnie piękną Akne. Interesujące typy mężczyzn kreuje Witkacy w swojej pierwszej powieści. Pretendujący do miana artystów mężczyźni zamiast działać, trwonią czas na dryfowanie od jednej przyjemności do drugiej, znudzeni życiem szukają nowych podniet. Każdy z nich wyznaje nieco inną „filozofię” łączenia bądź oddzielania sztuki i życia – ich poglądy ulegają modyfikacjom w zależności od aktualnego stanu psychiczno-fizycznego. Dokonuje Witkacy wstępu do późniejszych wiwisekcji psychiki, stopniowej degeneracji umysłu artysty. Katalizatorem ostatecznego upadku, prowadzącego do jedynego wyjścia, jest demoniczna kobieta – ta, którą Witkiewicz usiłował opisać nie od środka, ale z perspektywy mężczyzny.

 

Odczytywane na tle późniejszych powieści Witkacego „622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta” to laboratorium myśli, krystalizującego się światopoglądu artystycznego i intelektualnego, zręby warsztatu pisarskiego i motywów – autotematyzmu, autobiograficzności, postaci demonicznej kobiety. Świetny debiut.

 

---

* Nota bene Witkacy uczył się języka japońskiego.

** Ale dlaczego 622 upadki, a nie szatańskie 666? Trafna zdaje się propozycja Krystyny Damar, by odczytywać tytułową liczbę „jako wynik rachunku apokaliptycznego, czyli 666 minus 44 równa się 622” (pierwsza liczba pochodzi z Objawienia św. Jana, druga – z widzenia księdza Piotra z trzeciej części „Dziadów” Mickiewicza) – cyt. za: S. I. Witkiewicz, „622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta”, wstęp i oprac. A. Micińska, posł. J. Degler, Warszawa 2013, s. 476. Zob. http://www.witkacologia.eu/uzupelnienia/Witkacy_622.html.

 



Autor: Luiza Stachura   Data: 16.09.2013



Zobacz komentarze do tej książki [0]

    autor
Stanisław Ignacy Witkiewicz

Artysta


Stanisław Ignacy Witkiewicz, ps. Witkacy (ur. 24 lutego 1885 w Warszawie, zm. 18 września 1939 w Jeziorach) – polski malarz, fotografik, pisarz, dramaturg i filozof.




nick
 
haslo   
nowe konto     

Wyszukiwarka Top 20 Ksišżki
 
ˆ 2005-2015 Papierowe Myśli Design&engine Mateusz Płatos