Index książek > Przeczytaj o książce

Jane Eyre. Autobiografia


    info
Autor:
   Charlotte Brontë
Wydawnictwo:
   Wydawnictwo MG
ISBN:
   978-83-7779-144-8
Rok wydania:
   2013
Liczba stron:
   608
Cena:
   50 zł
Kategoria:
   Inne

Ocena recenzenta:

7 / 10

Ocena użytkowników (Głosów: 0)

Brak



Twoja ocena to
 /10 

    ksiazka

Namiętności


Pierwszą powieścią Charlotte Brontë był Profesor. Przeznaczenie jednak chciało, by ukazał się dopiero po śmierci autorki. Dlatego jej nazwisko łączy się z dużo dojrzalszą Jane Eyre (w oryginale powieść ukazała się z podtytułem Autobiografia, pomijanym w dotychczasowych polskich wydaniach), której rękopis przesłała pisarka do wydawcy w sierpniu 1847 roku. Półtorej miesiąca później książkę opublikowano, nie podając jednakże prawdziwego nazwiska autorki, a pseudonim – Currer Bell.

 

„Ludzie skryci często istotnie więcej potrzebują szczerego omówienia swoich uczuć i smutków niż ludzie wylewni.” [s. 500]

 

Narratorką i główną bohaterką jest tytułowa Jane Eyre, która prezentuje czytelnikowi swoje „dziwne losy” – począwszy od wczesnego dzieciństwa, gdy jako sierota trafiła do zamożnego wujostwa, poprzez perypetie nauczycielskie i miłosne „afery”, skończywszy na próbie założenia rodziny. Jane Eyre bardzo świadoma tego, komu się zwierza, niejednokrotnie zwraca się bezpośrednio do odbiorcy, dostrzega jego rolę w odtwarzaniu swojej opowieści, bowiem „to nie ma być dokłada autobiografia: chcę tylko wyławiać z pamięci to, co może wzbudzić pewne zainteresowanie” [s. 109]. Czytelnik staje się tym samym kimś w rodzaju tyleż spowiednika, ile powiernika tajemnicy życia Jane Eyre. A porusza ona problemy delikatnej natury, łączące się z akceptacją społeczną, miłością rodzicielską, miłością między kobietą a mężczyzną, interesownością, poświęceniem i namiętnościami. Jane spotyka na swojej drodze ludzi różnych, ale – co istotne – w większości nie jednoznacznie negatywnych bądź całkiem pozytywnych. Prawie każdy z nich ma swoje wewnętrzne motywacje i sekrety, które uniemożliwiają pogodzenie się ze światem. Znakomita większość bohaterów Jane Eyre to postacie szukające, niespokojne, błądzące. Część z nich usiłuje podążać za swoimi ambicjami, ale pojawiają się i tacy, którzy modelowo wpisują się w wybraną i/czy narzuconą rolę społeczną.

 

Mimo wszystko nie ucieka pisarka przed stereotypami. Piękne kobiety będą puste i obdarzone niskim intelektem, natomiast skontrastowana z nimi brzydka Jane przewyższy je swoim bogactwem wewnętrznym, duchową siłą, niezłomnością i hartem. Analogicznie z mężczyznami – przystojni okażą się albo nazbyt władczy, albo porywczy, ogarnięci dzikimi ambicjami (vide: St. John Rivers); fizycznie nieatrakcyjni zaś – odkryją przed Jane wielką, porywającą, charyzmatyczną osobowością oraz magnetyczną siłę (vide: Edward Rochester). Zastanawiające jednak, na ile ten drugi typ mężczyzn jest szczerym w swoich miłosnych wyznaniach, a na ile przyciąga wyłącznie umiejętną grą. Brontë pod wieloma względami tworzy idylliczną opowieść, piękną baśń o brzydkim kaczątku, sentymentalną podróż do świata, w którym piękno zewnętrzne przegrywa z wewnętrznym blaskiem. A cierpliwi i wytrwali zostają wynagrodzeni.

 

Autorka łączy całkiem sprawnie schematy fabularne melodramatu, romansu, powieści niesamowitej (oczywiście – duchy, dusze nieczyste, chorzy psychicznie, senne mary pojawią się w opowieści Jane), tworząc ożywczą i interesującą odmianę Bildungsroman, w której centralną postacią dorastającą jest dziewczyna. Dodajmy jeszcze na marginesie, że w Jane Eyre dostrzec można echa rozwijającego się naturalizmu oraz symbolizmu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na fakt, że dorastanie Jane to tak naprawdę wrastanie w wiktoriańskie społeczeństwo i rządzące nim mechanizmy, zwłaszcza wyznaczenie miejsca w hierarchii społecznej. Bohaterka Brontë, jako osoba odrzucona, nie staje się jednak modelową ofiarą, ale walczy o swoje szczęście i rodzinę – widać w jej działaniach konsekwentne dążenie do celu i determinację. Nie okazuje się kobietą bezmyślną, poddaną mężczyźnie – pragnie wiedzy, wykształcenia (w jej zachowaniu dostrzegalne są zalążki emancypacji), ale nie szuka całkowitej niezależności, bo wie, że nie jest samowystarczalna, zdaje sobie sprawę z faktu, iż do pełni potrzebuje miłości i podziwu mężczyzny. Poszukujący, niespokojny typ bohaterki staje się dla Brontë doskonałą sposobnością i pretekstem do szerszych rozważań o duchowej i fizycznej kondycji społeczeństwa epoki wiktoriańskiej. Na zasadzie kontrapunktu pojawiać się będą w długiej drodze Jane do dorosłości temat wiary i temat religijności. Oba zasługują na osobne omówienie z uwagi na złożoność problematyki podejmowanej przez autorkę. Zaznaczmy, że łączą się one z miłością, poszukiwaniem własnego miejsca, spełnianiem marzeń, ambicjami oraz szeroko pojętą krzywdą, wybaczeniem i pokutą – kluczowymi kategoriami do rozpatrywania konkretnych wątków i interpretowania Jane Eyre.

 

Wielowymiarowość, złożoność problematyki Jane Eyre czyni z drugiej książki Charlotte Brontë powieść pasjonującą, acz niewolną od schematów i uproszczeń, które łaskawy czytelnik chętnie wybaczy. Otrzymuje wszak piękną opowieść, pełną żarliwości oraz (szeroko pojętych) namiętności.

 



Autor: Luiza Stachura   Data: 06.11.2013



Zobacz komentarze do tej książki [0]

    autor
Charlotte Brontë

Currer Bell


Charlotte Brontë (ur. 21 kwietnia 1816, zm. 31 marca 1855) – angielska pisarka i poetka, najstarsza spośród trzech sióstr Brontë, których powieści zaliczane są do klasyków literatury angielskiej.




nick
 
haslo   
nowe konto     

Wyszukiwarka Top 20 Ksišżki
 
ˆ 2005-2015 Papierowe Myśli Design&engine Mateusz Płatos