Index książek > Przeczytaj o książce

Klan czerwonego sorga


    info
Autor:
   Yan Mo
Wydawnictwo:
   W.A.B.
ISBN:
   9788377479766
Rok wydania:
   2013
Liczba stron:
   528
Cena:
   50 zł
Kategoria:
   Inne

Ocena recenzenta:

8 / 10

Ocena użytkowników (Głosów: 0)

Brak



Twoja ocena to
 /10 

    ksiazka

Hybrydowa odmiana sorga


Przewrotną, gorzką inwokacją otwiera Mo Yan swoją najsłynniejszą powieść – Klan czerwonego sorga z 1986 roku. Narrator (porte-parole Mo Yana) wzywa dusze bohaterów i pokrzywdzonych, by pożywiły się na sorgowym polu ofiarą z jego serca. Historia, którą prezentuje, jest swego rodzaju pokutnym przebłaganiem. Wynikające z zatracenia się w wielkim świecie zbrukanie narratora, utrata łączności z dziedzictwem przodków, zapomnienie i odrzucenie przeszłości domagają się zadośćuczynienia. Spowiedź przybiera formę literackiej opowieści o rodzinie zamieszkującej połacie czerwonego sorga, opowieści, która ma nie tylko oddać cześć zasłużonym, ale utrwalić ślad ich życia i poświęcenia.

 

„Żyjąc w czasach postępu, mam dojmujące uczucie, że nasz gatunek cofa się w rozwoju.” [s. 11].

 

Narrator rozpoczyna rekonstrukcję wydarzeń od roku 1939, gdy jego ojciec – mały wówczas chłopiec – wraz ze swoim ojcem, dziadkiem narratora, biorą udział w kolejnej bitwie z Japończykami. Walczą w imię swojej małej-wielkiej przestrzeni – wioski i sorgowego pola zajmujących mały wycinek Północno-Wschodniego Gaomi. Ta potyczka oraz następne wojenne zmagania wypełniają w zasadzie całą opowieść narratora – stanowią punkt wyjścia do zakamuflowanych rozważań o rodzinie, dziedzictwie i człowieczeństwie. Drobne epizody, reminiscencje czasu pokoju, przedrewolucyjnego i porewolucyjnego życia stanowią odpryski rzeczywistości. Liczne antycypacje i retrospekcje, nieustanne mieszanie czasów i porządków, balansowanie narratora między różnymi momentami dziejów klanu burzą linearną narrację, nadając jej wymiar okręgu, błędnego koła odwetów, nieskończonych walk w imię zemsty.

 

Narrator twierdzi na początku, że przyjechał z wielkiego miasta do rodzinnego Gaomi, by spisać kronikę rodziny. To tylko część prawdy – zasadniczym celem jego podróży jest próba odtworzenia pewnych wyimków z historii rodziny, umożliwiających mu wstęp do swoistego oczyszczenia, powrotu z miasta-molocha, miejsca niegodziwości i brudu do czerwieni sorgowych pól, symbolizujących życiodajną, lecz jednocześnie śmiercionośną siłę oraz krew, namiętność gubiącą zdrowy rozsądek, zbrodnię i odkupienie. Zamiast zdradliwego piękna sorga zetknie się jednak z hybrydową odmianą rośliny – półproduktem czasów porewolucyjnych półproduktów. Pierwszym krokiem ku odrodzeniu będzie ablucja w Rzece Czarnej Wody. Może po oczyszczeniu z brudu wielkomiejskiej zgnilizny zobaczy prawdziwe czerwone sorgo?

 

„W normalnej sytuacji przemożna siła moralności powstrzymuje żyjące w nas zwierzęta, przykrywa szorstkie futro pięknymi strojami. Stabilne, pokojowe społeczeństwo to tresura dla ludzkości – podobnie jak długo trzymane w niewoli stworzenia, ludzie też z czasem stają się bardziej ludzcy. Nieprawdaż?” [s. 472].

 

Wielowymiarowa, napisana z epickim rozmachem, obejmująca trzy pokolenia powieść Mo Yana odczytywana może być jako alegoria współczesnej historii Chin. Kolejni bohaterowie Klanu czerwonego sorga żyją w czasach zmierzchu cesarstwa, w cieniu władzy Kuomintangu, walki nacjonalistów z komunistami i jednoczesnej wojny z Japonią, a później rządów komunistów. Unika jednak Mo Yan otwartej politycznej krytyki i oskarżeń, przerzucania odpowiedzialności i wytykania win. Hołd składany miejscowym bohaterom i zapomnianym skrzywdzonym, mikroobrazy chwili (jak ten z 1973 roku) uderzają mocniej niż krzyki i wszelkie słowa skargi. A najbardziej przejmującym jest lament sorga. Klan czerwonego sorga to epitafium dla tych, co odeszli, ale jednocześnie próba wyzwolenia z czasów nieheroicznych, wejścia w strumień historii, odtworzenia tego, co doprowadziło do dzisiejszej sytuacji.

 

Proza Mo Yana jest żywa, pulsująca, elektryzująco zmysłowa i erotyczna, jakkolwiek Eros przeplata się u niego nieustannie z Tanatosem. Umiejętne wykorzystanie ambiwalentnej czerwieni wespół ze schematem opowieści o miłości i zdradzie, zbrodni, karze, zemście oraz odkupieniu, świetnie uzupełnia się z naturalistycznymi opisami (od fizjologii po bestialstwo nie tylko wojenne) i językiem giętkim, soczystym, niekiedy wulgarnym. Pojawiają się elementy autotematyzmu, narrator uchyla swojej maski, niekiedy gra z czytelnikiem („Mam ambitny zamiar stworzyć zbiór opowieści o gaomijskich bandytach i co nieco już w tej sprawie uczyniłem – to wprawdzie na razie tylko przechwałki, ale skoro mam okazję zrobić na kimś wrażenie – to czemu nie?” [s. 143]). I tak w alkoholowych oparach bohaterowie Mo Yana podróżują po przestrzeni wyznaczonej przez sorgowe pola.

 

Klan czerwonego sorga to deliryczna, momentami groteskowo-makabryczna powieść, w której pisarz, odwołując się między innymi do dawnych chińskich powieści historycznych, sięgając po elementy baśniowe czy wreszcie wykorzystując wariant literatury rozliczeniowej, reinterpretuje sagę rodzinną i powieść konfesyjną.

 



Autor: Luiza Stachura   Data: 17.01.2014



Zobacz komentarze do tej książki [0]

    autor
Yan Mo

Chiński Noblista





nick
 
haslo   
nowe konto     

Wyszukiwarka Top 20 Ksišżki
 
ˆ 2005-2015 Papierowe Myśli Design&engine Mateusz Płatos