Index książek > Przeczytaj o książce

Niedokończone opowieści


    info
Autor:
   Charlotte Brontë
Wydawnictwo:
   Wydawnictwo MG
ISBN:
   978-83-7779-216-2
Rok wydania:
   2014
Liczba stron:
   256
Cena:
   45 zł
Kategoria:
   Inne

Ocena recenzenta:

7 / 10

Ocena użytkowników (Głosów: 0)

Brak



Twoja ocena to
 /10 

    ksiazka

„(…) dobre czasy i ciężkie czasy, i wszystkie czasy przemijają.”


Niektóre opowieści nie mają prawa się rozwinąć. Muszą pozostać na zawsze w sferze potencjalności, niezamknięte, czekające na odbiorcę, który dopowie (albo i nie) kolejne słowa, uzupełni brakujące myśli, dookreśli, zapełni pozornie puste miejsca. Tak, niektóre opowieści powinny zostać niedokończone. Ich przeznaczeniem jest budzić niepokój, poruszać jedną z wrażliwszych strun duszy, nierzadko wywoływać to, co lubimy nazywać niekiedy melancholią.

 

„Tak było i tak być musi: przyzwyczajenie i okoliczności związały nas, ale nic nie mogło się połączyć, nic całkiem się rozwinąć”

 

[„Historia Williego Ellina”, s. 203]

 

W zasadzie opublikowano tylko cztery powieści (nie licząc juwenaliów i poezji) najstarszej z sióstr Brontë – Charlotte: „Profesora”, najsłynniejszy utwór „Dziwne losy Jane Eyre”, „Shirely” oraz „Villette”. W 2014 roku Wydawnictwo MG zaprezentowało czytelnikom pierwsze polskie wydanie czterech niedokończonych (o)powieści Charlotte Brontë. Pierwsza z zaprezentowanych historii, „Ashworth”, poświęcona jest trzem pokoleniom. Ojciec Aleksandra Ashwortha toczył z synem walkę przez całe dzieciństwo i wczesną młodość – być może to wpłynęło na niechętny stosunek Aleksandra do własnych potomków (nie odrzucił jedynie córki) oraz na jego hulaszcze życie, uwikłanie w spekulacje, niejasne interesy i romanse. Brontë stawia tezę, że to brak miłości i zrozumienia, brak oparcia w rodzicielu determinują charaktery i losy dwóch chłopców oraz ich siostry (na wzór ich ojca). Niekochane, nieczułe, stroniące od towarzystwa innych, niepotrafiące nawiązać kontaktu z drugim człowiekiem, potrzebują symbolicznego, rytualnego „ojcobójstwa”, by wyzwolić się (siebie) i zacząć kolejny etap w życiu. Narratorka (porte parole autorki) przedkłada opisy nad działanie – bohaterów opowieści poznajemy przede wszystkim od niej, niewiele pojawi się dialogów, scenek prezentujących zachowanie postaci czy konfrontacji bohaterów. A postaci wprowadzonych będzie wiele. Historia jednak urywa się nagle, pozostawiając mnóstwo niedosytu. Bo ile pierwsza część zda się „przegadana”, o tyle druga zaczyna nabierać odpowiedniego tempa, wyłania się główny za-rys, powoli klaruje się myśl przewodnia utworu.

 

Każda z kolejnych opowieści przynosi coraz większy niepokój – ułożono je w tomie (świadomie?) tak, by zaprezentować spektrum literackich pomysłów Charlotte Brontë, penetrujących coraz głębsze obszary ludzkiej wrażliwości i (samo)świadomości. „Emma” to literacki obrazek poszukiwań ideału. Wyrafinowana gra, mistyfikacja, pełna finezji teatralność stopniowo się rozwijają, pozostawiając wiele miejsca dla interpretacji podążającej w kierunku tyleż oszustwa, ile wchodzenia w cudzą rolę, stawiania się tym, kim według innych powinno się być. Do szkoły panny Wilcox trafia córka majętnego Fitzgibbona – Matylda. Mało urodziwa, odpychająca dziewczynka zdobywa jednak wysoką pozycję przy pannie Wilcox, ceniącej aż nadto pieniądze i piękne stroje. Zdaje się, że Fitzgibbon przeprowadza eksperyment, przysyłając do szkoły dla dziewcząt osobliwą Matyldę.

 

„Państwo Moore” – trzeci zaprezentowany fragment – zdają się sadystycznym, perwersyjnym teatrem męsko-damskiej interakcji. Sarah Julia Moore jest kobietą przyzwyczajoną do luksusu i wygody, nieco histeryczną i kapryśną. Jej małżonek – John Henry Moore – to typ sadystyczny (może gdyby Charlotte Brontë dopisała ciąg dalszy, ujawiłyby się szerzej jego nieliczne cechy masochistyczne). Pan Moore szuka sposobności na wzbudzenie negatywnych emocji u innych, zwłaszcza u żony i jej przyjaciółki. Jego żądania są nienasycone. Pragnie do swojej gry wciągnąć przyrodniego brata, który zwraca się do niego o pomoc. Przewrotny, ironiczny Moore bawi się doskonale, ale jego brat wykazuje nad wyraz zdumiewająco pogłębioną samoświadomość, co może doprowadzić do komplikacji gry… Ostatnią „niedokończoną opowieścią” jest tragiczna „Historia Williego Ellina”. Do świata małego Wiliego wprowadza czytelnika bezcielesny kształt – duch, zjawa czy błąkająca się dusza. Tytułowy chłopiec zdany jest na okrutnego przyrodniego brata. Jego ucieczka od dręczyciela zakończona zostaje bezlitosną karą. To bodajże najbardziej obiecujący i przejmujący literacki obraz z czterech zaprezentowanych fragmentów.

 

Wewnątrz swych retrospektywnych literackich historii Charlotte Brontë stosuje nierzadko antycypacje – zapowiada wydarzenia, sygnalizuje przyszłe (ale przeszłe jednak!) gesty bohaterów. Każda z „niedokończonych opowieści” jest swego rodzaju wprawką do pisania, czymś na kształt laboratorium pomysłów. Narratorzy zwracają się bezpośrednio do czytelnika, wtajemniczają go w warsztat opowiadacza, wyjaśniają i niekiedy usprawiedliwiają wybrany tok opowieści, zapraszają do swego „salonu”, ale tyleż na widownię, ile na scenę – odbiorca stanie się kimś, w kim odzwierciedlona zostanie opowieść. Innymi słowy, historia będzie lustrem, w którym przejrzeć się będzie mógł czytelnik i dookreślić puste miejsca. Puste miejsca we własnej, prywatnej opowieści.



Autor: Luiza Stachura   Data: 23.10.2014



Zobacz komentarze do tej książki [0]

    autor
Charlotte Brontë

Currer Bell


Charlotte Brontë (ur. 21 kwietnia 1816, zm. 31 marca 1855) – angielska pisarka i poetka, najstarsza spośród trzech sióstr Brontë, których powieści zaliczane są do klasyków literatury angielskiej.




nick
 
haslo   
nowe konto     

Wyszukiwarka Top 20 Ksišżki
 
ˆ 2005-2015 Papierowe Myśli Design&engine Mateusz Płatos