Index książek > Przeczytaj o książce

Pogrzebany olbrzym


    info
Autor:
   Kazuo Ishiguro
Wydawnictwo:
   Albatros Andrzej Kuryłowicz
ISBN:
   978-83-7885-468-5
Rok wydania:
   2015
Liczba stron:
   448
Cena:
   43 zł
Kategoria:
   Inne

Ocena recenzenta:

9 / 10

Ocena użytkowników (Głosów: 0)

Brak



Twoja ocena to
 /10 

    ksiazka

Wspomnienie


Po wielu latach współistnienia z wypartą prawdą, w oparach mgły niepamięci, myśl o niegdysiejszej zdradzie, bolącej niezabliźnionej ranie, powraca jedynie w zniekształconej formie w niektóre noce. Niepokój narasta, a wraz z nim odraza i zniechęcenie. Gdzieś daleko stąd znajduje się grób olbrzyma – grób pamięci, swoisty święty Graal. Kamienny sen prawdy, od której uciekamy na co dzień, nie powinien zostać przerwany. Przebudzenie grozi naszej małej względnej stabilizacji, stanowi bowiem zapowiedź krwawej zemsty. My – jako marionetki lalkarza, pacynki w rękach Ananke, manekiny w łodzi przewoźnika dusz – pociągani przez sznurki ruszymy w bój w imię niejasnej sprawiedliwości i wyrównania krzywd. Przypominasz sobie? Czy będziesz pamiętać siebie i…?

Po śmierci króla Artura Brytowie i Saksonowie wspólnie, bez oficjalnych i otwartych konfliktów, w pozornym spokoju (nękani „wyłącznie” przez ogry czy wilki), ale z wyraźnym dystansem i niezdefiniowaną wzajemną niechęcią, zajmują przestrzeń. Nieliczni z nich dostrzegają niepokojące zjawisko – zanikanie wspomnień. Ktoś bądź coś kradnie jeden z najcenniejszych elementów tożsamości człowieka – pamięć o przeszłości (nie tylko dawnej, ale i najbliższej) oraz o uczuciach względem drugiej osoby. Para staruszków, Axl i Beatrice (tak, Beatrycze, jak ukochana Dantego!), postanawiają wyruszyć w poszukiwaniu syna, który kiedyś od nich odszedł. Ale nie pamiętają, dlaczego ich drogi się rozeszły, kto zawinił, kto wypowiedział słowa nie do cofnięcia, czyj gest okazał się decydujący.

Podczas długiej i męczącej podróży Axl i Beatrice odkryją tajemnicę mgły niepamięci – to oddech smoczycy Quering zatruwa wspomnienia. W wędrówce do grobu prawdy dotyczącej nie tylko ich własnego życia, ale i dziwnych, nie do końca jasnych stosunków między Brytami a Saksonami, towarzyszyć im będą niegdysiejszy rycerz i bratanek króla Arthura, Gawain (prześladowany przez duchy zmarłych i decyzje, które doprowadziły do zagłady), napiętnowany chłopiec Edwin (opętany pragnieniem uratowania porwanej przed laty matki) oraz zagubiony, wewnętrznie rozbity Sakson wychowany przez Brytów, żądny zemsty rycerz Wistan (próba wskrzeszenia nienawiści względem Brytów, od których doznał upokorzenia, nie przebiegnie tak, jakby tego sobie życzył).

Droga prowadzić będzie od mrocznej, skalnej kolonii, gdzie na peryferiach społeczności, bez światła egzystują Axl i Beatrice, poprzez wioskę zdezorientowanych przez mgłę niepamięci Saksonów, następnie zaś klasztor, gdzie dokonuje się krwawe odpokutowywanie grzechów przeszłości, przez labirynt katakumb i lochów pod terenami klasztoru, aż do grobowca olbrzyma wskazującego drogę do miejsca spoczynku smoczycy, by znaleźć finał na wyspie rozłączonych. Warto zwrócić uwagę, że kolejne miejsca i nie-miejsca, w których przebywają bohaterowie, przeniknięte są ciemnością, mrokiem i lękiem pierwotnym związanym z nieznanym. Innymi słowy, postacie z powieści Ishiguro odczuwają niepokój niczym ich praprzodkowie – poza znanymi granicami wiosek i kolonii znajdują się niebezpieczne, nieodkryte (nie-)miejsca, świat jawi się jako olbrzym, którego nie należy drażnić. Paradoksalnie jednak ludzie uciekają przed oswajaniem rzeczywistości, chowają się za mgłą niepamięci, reagują na bieżąco, bez zastanowienia, są chwiejni i zmienni, mechanicznie wykonują czynności, a ich życie jest puste. Śnią puste sny, w dzień zaś dryfują. Niewielu odważnych podejmuje wysiłek, by odnaleźć źródło obecnego stanu. Większość woli tyleż sprzedać, ile oddać swoją pamięć, wyprzeć krwawe obrazy rzezi w imię niejasnego pokoju i zjednoczenia, przynoszącego tak naprawdę niewolę i gorzkie łzy bezsilności.

Kazuo Ishiguro jest niewątpliwie jednym z najciekawszych współczesnych powieściopisarzy. Eksploruje mroczne namiętności człowieka, reinterpretuje motywy samotności, zdrady i drogi do poznania (poznania prawdy oraz samego siebie), ale sięgając przy tym po dziedzictwo kulturowe tak europejskie, jak i dalekowschodnie. Dzięki mariażowi różnych perspektyw konstruuje uniwersalne, przejmujące obrazy, zachowując krystaliczność narracji. Mity, legendy i podania europejskie w jego literaturze odzyskują świeżość. W najnowszej powieści „Pogrzebany olbrzym” Ishiguro wybiera legendę celtycką związaną z królem Arturem, ale odwołuje się także do między innymi mitologii greckiej (vide: postać przewoźnika pozwalającego dwojgu zakochanym przebywać razem na wyspie rozłączonych, a tym, których uczucie jest powierzchowne, ofiaruje wyzwolenie – niczym osobliwy Charon) czy szerzej kultów pogańskich, także związanych z krajami dalekowschodnimi. Każdy element i rekwizyt w utworze jest znaczący, pogłębia obraz i wprowadza nowe ujęcie stałych w literaturze motywów związanych z tym, co ludzkie, czyli: zdradą, kłamstwem w imię obrony samego siebie, samotnością, niezrozumieniem, pamięcią czy odkrywaniem prawdy. Zapowiedzią i ostrzeżeniem przed wejściem do pierwszego kręgu znaczeń jest już tytułowy pogrzebany olbrzym – symbol, który odczytywać można rozmaicie, w zależności od czytelniczych możliwości i chęci. Liczba kontekstów, nawiązań i aluzji jest bowiem w powieści Ishiguro bogata – ot, począwszy od Danego i „Boskiej komedii” (między innymi Beatrice-Beatrycze, która prowadzi Axla do prawdy, ostatecznego wyzwolenia, czy wędrówka małżonków jako podróż poprzez kolejne kręgi wtajemniczenia w prawdę, do oświecenia) czy „Raju utraconego” Miltona, skończywszy na postmodernistycznych powieściach w stylu „Imię róży” Umberto Eco. Znamienne, że narratorem będzie jeden z przewoźników – pozwoli on przepłynąć czytelnikowi i bohaterom z mroków niepamięci do przedsionka prawdy, nie do końca bowiem odsłoni kurtynę.

„Pogrzebany olbrzym” Kazuo Ishiguro to jedna z najlepszych współczesnych powieści o zawłaszczaniu (manipulowaniu) i wypieraniu prawdy zarówno historycznej (która, nota bene, stanowi jedną z podstaw i źródeł naszej indywidualnej tożsamości, bowiem w oparciu o prawdę historyczną budujemy także nasze życie, kształtujemy światopogląd), jak i dotyczącej spraw mikro, a zatem prywatnych, intymnych, stanowiących motywację do rozwoju. Nie można żyć bez ranienia kogokolwiek, ale nie wolno uciekać od odpowiedzialności za własne czyny, gesty i słowa. Życie z wypartą prawdą, w kłamstwie, to przebywanie w mroku, w wiecznym niepokoju i lęku przed odkryciem zdrady, a jednocześnie – o czym wielu zapomina – bycie marionetką, lalką, która nie może decydować o swoim losie. Wyzwoleniem jest samoświadomość, a ona związana jest z prawdą. Nawet jeśli oznacza to samotność.



Autor: Luiza Stachura   Data: 03.12.2015



Zobacz komentarze do tej książki [0]

    autor
Kazuo Ishiguro

Wszechstronnie multikulturowy


Kazuo Ishiguro (ur. 8 listopada, 1954) brytyjski pisarz japońskiego pochodzenia. Urodził się w Nagasaki w Japonii, ale jego rodzina przeprowadziła się do Anglii w 1960, kiedy miał pięć lat, gdyż jego ojciec zaczął pracować w londyńskim National Institute of Oceanography.




nick
 
haslo   
nowe konto     

Wyszukiwarka Top 20 Ksišżki
 
ˆ 2005-2015 Papierowe Myśli Design&engine Mateusz Płatos