"Mistrz i Małgorzata", "Zbrodnia i Kara", "Eugeniusz Oniegin", "Wojna i pokój" - to dzieła rosyjskich pisarzy, które zyskały uznanie na całym świecie. Tytułów, które urzekły dziesiątki, jeśli nie setki milionów czytelników, znalazłoby się bez wątpienia jeszcze przynajmniej z tuzin. Twórczość literacka naszych wschodnich sąsiadów zdecydowaniewyróżnia się spośród innych narodowych literatur, posiada charakterystyczny styl i niepowtarzalną, słowiańską duszę. I to właśnie za nią jest chyba najbardziej ceniona. Książka, której autorem jest profesor Bogusław Mucha, to przekrojowe spojrzenie na literaturą rosyjską, która znacząco zmieniała się na przestrzeni wieków. Autor zaznaczył we wstępie, że nie silił się na oryginalność. Korzystając z wielu obszernych monografii, wybrał najistotniejsze wg niego fakty i w taki sposób powstało to kompendium.

"Historia literatury rosyjskiej" składa się z trzech części. Pierwsza, zdecydowanie najkrótsza, przedstawia dzieje piśmiennictwa staroruskiego (XI-XVIIw.). Kolejna część dotyczy literatury nowożytnej i dla większości czytelników będzie najbardziej interesująca, bowiem ukazuje sylwetki i twórczość tuzów literatury rosyjskiej, jeśli można użyć takiego określenia. Znalazły się w niej takie nazwiska jak m.in.Puszkin, Lermontow, Gogol, Tołstoj, Dostojewski, Turgieniew; takie pojęcia jak klasycyzm, sentymentalizm, romantyzm, realizm czy naturalizm. Część trzeci opisuje twórczość współczesną, od rewolucji październikowej do rozpadu ZSRR (1917-1991).
.
Literatura staroruska została podzielona przez znawców tematu na trzy etapy, wyodrębnine na podstawie kryteriów polityczno-geograficznych. Okres Rusi Kijowskiej (X-XIII), Rusi Północno-Wschodniej (XIII-XV) i Rusi Moskiewskiej (XVI-XVII). Granice poszczególnych okresów, jak to zazwyczaj bywa, są umowne. Piśmiennictwo staroruskie znacznie różni się od inncyh w średniowienczej Europie, choćby z tego względu, że znajdowało się w kręgu cywilizacji bizantyjskiej, rozwijając się w zasadzie w całkowitej izolacji od literatury zachodnioeuropejskiej. Dopiero od XVIw. Rosja zaczęła otwierać się na Zachód, czerpiąc wzorce, które wpłynęły na wzrost poziomu rodzimej twórczości, szczególnie w okresie, gdy na tronie władcy zasiadał Piotr I.

W tym akademickim podręczniku znajdziemy grubo ponad sto, a może i dwieście nazwisk, które w mniejszym lub większym stopniu zapisały się na kartach historii rosyjskiej literatury. Niektórym poświęcono zaledwie kilka lub kilkanaście zdań, o innych napisano nawet kilkadziesiąt stron, jak choćby o największym poecie - Aleksandrze Puszkinie i tendencjach, które zapoczątkował. Mówi się często o epoce puszkinowskiej, bo w tym czasie poezja rosyjska przeżywała okres wzmożonego rozkwitu. Wielu poetów w swoich utworach nawiązywało do twórczości Puszkina.

Warto dodać, że choć tytuł książki wskazuje, iż głównym zawartym w niej tematem jest literatura rosyjska, autor nie ogranicza się do przedstawienia sylwetek pisarzy, najważniejszych dzieł, problematyki, którą owe poruszają i trendów charakterystycznych dla danego okresu. Zanim przechodzi do zagadnień stricte literackich, prof. Mucha ukazuje ogólne wiadomości związane z polityką, kwestiami społecznymi i szeroko rozumianą kulturą, wiele miejsca poświęcając m.in. teatrowi i oświacie. Jest to lektura godna polecenia dla wszystkich zainteresowanych tematem, a zwłaszcza dla tych, którzy chcą usystematyzować swą wiedzę. "Historię literatury rosyjskiej" można traktować również jako podstawę, od której powinno się zacząć, jeśli w dalszej kolejności chce się zgłębiać poszczególne utwory. Dzięki niej zyska się szerszy obraz, pozna zależności między literaturą a innymi dziedzinami, które są niezwykle istotne dla pełnego zrozumienia twórczości rosyjskich poetów, dramaturgów, prozaików.