Podchodziłam do tej publikacji z wysokimi oczekiwaniami. Moje nadzieje umocniła i podsyciła nota z okładki, zaświadczająca, że oto w rękach mam dzieło niepowtarzalne, nawiązujące do znamienitych tradycji, zastanawiające. Przyznam – bałam się zacząć lekturę bez merytorycznego wsparcia z zakresu kultury dawnej Japonii, zwłaszcza, że Hinako Sugiura, Autorka omawianej mangi, była wybitną znawczynią okresu Edo, nie tylko rysowała, ale również pisała na ten temat. Z tej kumulacji oczekiwań i obaw zrodziło się niestety rozczarowanie. Słabnące, w miarę lektury tomu, ale jednak niezaprzeczalne.

Doceniam precyzję detalu, widzę klasyczne wzorce i formy, do których Autorka nawiązuje, podoba mi się zakomponowanie panoramicznych, szerokich kadrów. A jednak zupełnie nie przemawia to do mnie jako całość. Stylistyczny rozkrok pomiędzy tradycją a nowoczesnością okazał się za szeroki (chociaż wyjątkiem tutaj są pejzaże, naprawdę zachwycające).

Najbardziej rozczarowała mnie pierwsza historia, chyba dlatego, że właśnie w niej moje oczekiwania uderzyły w oczywistość. W tak szybkiej czytelniczej deziluzji tkwi duże niebezpieczeństwo; można bowiem pomyśleć, że gorzki posmak utrzyma się do końca i odłożyć książkę nie skończywszy jej. A, jak wspominałam, z biegiem kart poczucie zawodu rozrzedza się.

Wprawianie w prawdziwe zadziwienie czy zadumę jest kunsztem, który nie daje się łatwo posiąść. Nader często jednak twórcy ulegają złudzeniu, że oto mgliście podany symbol, niejasna konotacja i już – otwiera się nam nad czytelniczymi głowami tajemna głębia. Cóż, nie. Nie twierdzę, że w Dwóch poduszkach nie ma zaskoczeń; są, jednak tak nietrwałe, tak – chciałoby się rzecz – niedbałe, że trudno się nimi przejąć, zachłysnąć.

Niedomówienia, okruchy sensów dużo lepiej grają, mienią się w wkomponowanych w mangę fragmentach pieśni, niż w poszczególnych fabułach, choć są od tego wyjątki – np. zamykająca tom nowela Przepaść , czy druga w kolejności – Sodemogi-san . Lubię też Historię o niczym … za jej prostotę i lisy. Jednak po nocie na okładce i wewnątrz tomu spodziewałam się o wiele więcej.

Patrząc na to z innej strony, np. oczami osoby młodszej, która z pewnymi chwytami czy motywami nie miała okazji się spotkać czy oswoić, lektura Dwóch poduszek może przynieść naprawdę sporą przyjemność. To samo dotyczy japonofilów, którzy zapewne ucieszą się z publikacji, która nawiązuje do klasycznych wzorców i chyba nie ma w tej kategorii na polskim rynku wielu konkurentek.

Nie obiecujcie sobie zbyt wiele po ostrzeżeniu na okładce, że komiks jest dla dorosłych. Znalezienie scen obrazoburczych mogłoby być testem na fundamentalizm religijny; oto przygryzanie płatka ucha, picie sake i kurtyzany. Kilka trupów, trzy ucięte głowy, jedna pijana kobieta. Momentów, mimo szczerej chęci, się nie dopatrzyłam. To akurat dość dziwne, bo okres Edo słynie ze swoich erotycznych drzeworytów (shunga), wprawiających odbiorców w różne intrygujące stany ciała, ducha a nieraz i umysłu. Obrazy te, poetycko nazywane obrazami wiosny, tworzone były często w stylu ukiyo e, czyli tym samym, z którego korzysta Hinako Sugiura. Dla osób, które nie lubią odrabiania pracy domowej zamieściłam w tekście zdjęcia książek z okresu Edo (kiboyoshi), które stały się inspiracją dla Autorki.