Nadszedł ten dzień, na który fani serii o Darach Anioła czekali niecierpliwie. Trzeci, ostatni tom trylogii Cassandry Clare trafił kilka tygodni temu na półki w księgarniach. Zapewne wspomniani miłośnicy opowieści o przygodach małoletnich pogromców demonów nie czekali na wypowiedzi recenzentów i znają już doskonale treść Miasta szkła. Ci, którzy nie czytali wcześniejszych tomów zapewne po tę książkę nie sięgną, chyba że przez pomyłkę. Dlatego odejdę może tym razem od rutynowej oceny konkretnej książki, próbując w zamian odnieść się do całej serii jako elementu szerszego zjawiska – może uda się kogoś zachęcić?

Cassandra Clare w sposób świadomy lub też nie, wpisuje się w szerszy nurt powieściowy, który określić można jako fantasy dla młodzieży. Gdzieś w tym nurcie płynie szeroką flotyllą Harry Potter wraz z legionem naśladowców, znajdziemy tu Ulissesa Moore’a i serię Century autorstwa Pierdomenico Baccalario, Lemony Snicketa, czy wreszcie (last, but not least!) sagę Zmierzch Stephanie Meyer. Wchodząc na bardzo grząski grunt uogólnień, można pokusić się o stwierdzenie, że wszystkie te pozycje grzeszą uproszczonymi bohaterami, schematyczną akcją i przerysowaniami. Ale, ale – chwileczkę! Cały czas mówimy przecież o książkach dla młodzieży… Warto to mieć na uwadze.

Autorzy odkryli (w każdej generacji pisarzy to odkrycie notabene powraca!), że młody czytelnik uwielbia takie książki, w których elementy dobrze znanego mu świata mieszają się z elementami fantazji, gdzie baśń wnika w naszą rzeczywistość, definiując ją niejako od nowa. W tych powieściach dość często logika i racjonalizm odchodzą na dalszy plan, zaś autor nie musi się martwić o spójność świata przedstawionego. Oczywiście – najlepsze powieści z tego nurtu charakteryzują się jednakowoż większą dbałością o rachunek prawdopodobieństwa. Nie roszcząc pretensji do roli wszechwiedzącego eksperta w tym gatunku literatury, śmiem jednak twierdzić, że seria Dary Anioła stoi na jednej z wyższych półek w tej kategorii wiekowej.

Oto bowiem Cassandra Clare stworzyła bardzo spójny świat czerpiący z tradycji fantastycznej i chrześcijańskiej. Pierwszoplanowymi postaciami cyklu są pogromcy demonów wywodzący się z biblijnych Nephilim. Ich świat nakłada się na nasz, raczej pogardliwie traktują zwyczajnych ludzi, a do innych istot nadnaturalnych, jak wampiry, wilkołaki i elfy podchodzą z wrogością. Ciekawie pokazane są w cyklu przemiany tych postaw – zwłaszcza pod wpływem kontaktów z niejaką Clary. To główna bohaterka serii – zwyczajna dziewczyna, która okazuje się być również jedną z Nephilim. Ciekawie pokazany jest wątek miłosny, chociaż blisko mu chwilami do niedosiężnego wzorca jakim jest serial Moda na sukces. Ale wszystko napisane jest bardzo ładnym językiem, dialogi skrzą się humorem, bohaterowie dają się lubić. I wreszcie – co jest godne pochwały – autorka znakomicie poradziła sobie z rozsupłaniem wszystkich węzłów fabuły, wyjaśniła w ostatnim tomie wszystkie wątpliwości i nie zapomniała o żadnej z wiszących strzelb.

To rozrywka i rzemiosło, a nie sztuka, lecz naprawdę dopracowana, a więc warta polecenia młodszym czytelnikom.

*) Trylogia Dary Anioła wcale nie jest trylogią. Autorka zapowiedziała, że w marcu 2011 pojawi się czwarta część cyklu znana na razie pod roboczym tytułem Miasto Upadłych Aniołów. Jednak pod względem fabularnym pierwsze trzy tomy tworzą zamkniętą całość.