Dziwnie się czyta zawsze wczesne dzieła pisarzy, którzy rozkwitli dopiero po latach. Jakbyśmy mieli do czynienia ze szkicami obrazów, jakie nas zachwycą w formie dojrzałej, z potencjalnymi światami nieobleczonymi jeszcze w ciało. Tak właśnie odczytuję pierwszą powieść Carlosa Ruiza Zafóna, czyli Księcia Mgły. Ta zdecydowanie przeznaczona dla młodego czytelnika bajka kryje w sobie zapowiedź przyszłych olśnień, którymi obdaruje nas Cień wiatru. Już choćby z tego względu jest to pozycja godna uwagi.

Trwa druga wojna światowa. Rodzina Carverów przeprowadza się do małej osady rybackiej na wybrzeżu Atlantyku. Zamieszkuje w domu niegdyś należącym do rodziny Fleishmanów, których dziewięcioletni syn Jacob utonął w morzu. Głównym bohaterem jest kilkunastoletni Max zafascynowany zjawiskiem czasu. Od pierwszych dni dzieją się tutaj bardzo dziwne rzeczy – zjawia się dziwny kot, w ogrodzie znajdziemy posągi artystów cyrkowych, które się poruszają, po morzu suną widmowe statki. Dzieci poznają kilkunastoletniego Rolanda, od którego dowiadują się różnych ciekawostek o miasteczku i o zatopionym pod koniec pierwszej wojny statku. Poznają także dziadka Rolanda, latarnika Victora Kraya. To on opowie im o złym czarowniku, Księciu Mgły, który gotów jest spełnić każdą prośbę lub życzenie, ale w zamian żąda bardzo wiele. Coś, co dzieciom wydaje się jeszcze jedną miejscową legendą, szybko okazuje się zatrważającą prawdą.

W tej dość krótkiej powieści Zafón snuje mroczną opowieść o miłości i magii – niejako przeciwstawiając sobie te dwie potęgi. Odnajdziemy tu też pięknie opisane dorastanie, które często polega na pozbyciu się dziecięcej niewinności. Opowieść z rozdziału na rozdział rozwija się, niczym piekielny gobelin, razem z bohaterami zmuszonymi do dorastania w przyspieszonym tempie. Gdzieś daleko trwa wojna, ale ona nie dociera do rybackiej osady, czego nie można jednak powiedzieć o kojarzących się z nią potworami. Czytając Księcia Mgły miałem wiele skojarzeń natury filmowej – książka przypomina nieco w nastroju film Labirynt Fauna Guillermo del Toro.

Trzeba jednak ostrzec tych, którzy twórczości Carlosa Ruiza Zafóna jeszcze nie znają, a są osobnikami, którzy mają prawo kupować w sklepie alkohol i papierosy. To jednak zdecydowanie powieść dla młodzieży i mogą się nieco rozczarować uproszczeniami. Właściwym kierunkiem będzie więc ten, który obrało Wydawnictwo Muza – najpierw Cień wiatru i Gra Anioła, potem Marina, a dopiero na samym końcu trylogia młodzieżowa. To pozwoli nam odnaleźć dziecko w sobie, tego mitycznego czytelnika z latarką pod kołdrą, który daje się zaczarować mistrzom pióra, który z perspektywy upływającego czasu umie docenić takie powroty.

Przyznam się jednak, że nie mogę się doczekać na kolejne książki dla dzieci napisane przez Zafóna. I niech będzie, że w ten sposób zaczyna się u mnie kryzys wieku średniego.